„PRAWDZIWY ARTYSTA JEST PRZECIWKO WSZYSTKIEMU”

Te znamienne słowa wypowiedział oczywiście Tadeusz Kantor. To on głosił całkowitą wolność sztuki i artysty. Uważał, że sztuka od czegokolwiek lub kogokolwiek zależna nie jest prawdziwą sztuką. Zaś prawdziwy artysta to artysta wolny. Pisał: „Wolność sztuki nie / jest darem ani / polityki, ani władzy./ To nie z rąk władzy / sztuka otrzymuje / wolność. / Wolność istnieje w nas, / o wolność musimy / walczyć sami ze sobą, / w naszym najintymniejszym / wnętrzu, / w samotności / i w cierpieniu”. Wolność sztuki rozumiał jako zupełną swobodę poszukiwań twórczych, konwencji artystycznych, tematyki oraz filozofii życia. Sam był przeciwko wszystkiemu – przeciwko rządom, modom, schematom myślowym. Jego bunt sięgał poziomu zanegowania dotychczasowych konwencji teatralnych i sensu historii ludzkości, która miażdży pojedyncze ludzkie istnienia. Sztuka Kantora zmusza do myślenia zadając podstawowe egzystencjalne pytania o sens bytu, przemijania, śmierci, o istotę prawdy w życiu i w sztuce.

Formą uczczenia wielkości sztuki reżysera Cricot 2 stało się otwarcie w Wielopolu Skrzyńskim (miejscu narodzin artysty) na starej plebanii Ośrodka Dokumentacji i Historii Regionu – Muzeum Tadeusza Kantora. Dokonało się to 2 czerwca o godz. 15.00 w obecności wielu znakomitych gości. Chyląca się ku upadkowi stara plebania, licząca już obecnie 124 lata, znalazła w ostatnim okresie wpływowych protektorów, którym udało się uzyskać pieniądze potrzebne na jej odnowienie. Remont Kantorówki jest głównie zasługą Prezesa Towarzystwa Ziemi Wielkopolskiej im. T. Kantora Bolesława Bujaka oraz prezesa Cukrowni Ropczyce Stanisława Misztala.

Przemówienia inauguracyjne wygłosili: wiceprezes TPZW ks. dziekan Jan Bylinowski, prezes Bolesław Bujak oraz wiceprezes Julian Zegar. Następnie dyrektor GOKiW Marcin Świerad podziękował i wręczył okolicznościowe dyplomy wszystkim, którzy mieli swój wkład w pielęgnowanie i urzeczywistnianie zamiaru powołania do życia muzeum poświęconego artyście. Uroczystego otwarcia nowej instytucji dokonali poprzez przecięcie wstęgi: .Po czym zaproszeni goście zwiedzali ekspozycję materiałów i rekwizytów związanych ze sztuką Kantora w salach muzealnych. Wystawę przygotowali pracownicy krakowskiej Cricoteki: Józef Chrobak (komisarz wystawy) oraz Ewa Kulka i Jan Raczkowski.

O godzinie 17.00 odbyła się w Ośrodku Kultury sesja naukowa, na której zostały wygłoszone referaty:

-dr Klaudiusz Święcicki „Związek T. Kantora z Wielopolem”

-dr Uta Schorlemmer „Sztuka jest przestępstwem. T. Kantor w Niemczech i Szwajcarii”

-mgr Natalia Zarzecka „T. Kantor we Włoszech”

O godzinie 21.00 odbył się spektakl teatru „Maska” z Rzeszowa pt. „Mitologia Greków – interpretacje” w reżyserii Ewy Piotrowskiej.

W dniach 3-4 czerwca odbyły się IV Prezentacje Teatrów Poszukujących o nagrodę T. Kantora. W konkursie wzięło udział 11 grup teatralnych: z Gorlic, Krakowa, Lubeni, Łodzi, Ciechanowa, Przemyśla, Zmiennicy k/Brzozowa, Krosna, Lublina i Wielopola. Komisja w składzie: Bodan Renczyński (Cricoteka – Kraków), Czesław Drąg (WDK – Rzeszów), Marek Pękala („Nowiny” – Rzeszów) oraz Krzysztof Motyka (artysta plastyk) wydała następujący werdykt: nagrodę główną przyznano Naturalnemu Teatrowi Wiejskiemu z Lubenii za spektakl „Życie Ludzi Pierwotnych” w reżyserii Aleksandra Bielendy. Pierwsze wyróżnienie otrzymała Grupa Teatralna „Podest” za prezentację „Love Box” w reżyserii Karoliny Góreckiej, drugim wyróżnieniem uhonorowano Teatr „itd….” z Krosna za spektakl „Wędrowanie” w reżyserii Henryka Wichniewicza. Wszystkie pozostałe teatry otrzymały trzecie wyróżnienie. Imprezami towarzyszącymi Przeglądowi były: Wystawa Plenerowa Strachów Polskich z Lubeni oraz koncert zespołu „Klepisko” z Lubeni.

4 czerwca o godz. 11.00 w kościele p.w. NMP Wniebowziętej została odprawiona msza św. w intencji T. Kantora, w której m.in. uczestniczyła młodzież z teatrów biorących udział w festiwalu. O godz. 12.15 w OK odbyło się uroczyste zakończenie imprezy. Dzieci z SP z Wielopola zaprezentowały montaż poetycki pt. „Wspomnienie dzieciństwa” przygotowany pod kierunkiem Haliny Brzozy i Beaty Kruczek a następnie młodzież z Publicznego Gimnazjum w Wielopolu przedstawiła widowisko literackie „Ich teatry” autorstwa Katarzyny Szczyrek. Następnie wyniki ogłosił aktor teatru Cricot 2, przewodniczący jury Bogdan Renczyński. Uczestnicy Przeglądu zostali nagrodzeni statuetkami Kantorowskiego krzesła (za wzór posłużyło krzesło stojące w Hucisku przed domem Kantora) wykonanymi ze stali przez Stanisława Kopalę.

Obok już wymienionych uroczystości uświetnili swoją obecnością: dyrekcja Cricoteki w osobach Natalii Zarzeckiej i Ewy Kaczmarczyk, wójt gminy Czesław Leja.

Kierujemy serdeczne podziękowania do sponsorów, dzięki którym ta impreza mogła dojść do skutku oraz wszystkim, którzy swoją pracą przyczynili się do jej urzeczywistnienia: szczególne podziękowania należą się Franciszkowi Ślusarczykowi oraz Urszuli Cabaj.

Maria Wójcik